Werking van acupunctuur hangt af van de soort acupunctuur

Segmentale, ofwel moderne acupunctuur

Bij de segmentale acupunctuur is het uitgangspunt: westerse diagnostiek en de werking van het zenuwstelsel als verklaring voor de werking van de acupunctuur. Deze moderne vorm van acupunctuur bestaat uit reguliere medische kennis van de anatomie en zenuwkunde/neurologie. Er kan met acupunctuurnaalden gewerkt worden, maar ook met zachte manipulaties van hals of rug. Of met injecties met een fysiologische zoutoplossing of bekende verdovingsvloeistoffen.

Bijna alle acupunctuurpunten zijn volledig te verklaren door goed naar de anatomie en het neurologische systeem te kijken van het probleemgebied. De locatie en de diepte van acupunctuurpunt, evenals de manier van stimuleren van de naald, zijn te beredeneren door gewone westersche medische feiten te gebruiken.

Naast algemene westerse medische kennis wordt met dezelfde kennisbron wel specifiek gebruikt gemaakt van segmentale anatomie en neurologie. Deze is echter niet alternatief te noemen.

Is voor een aandoening een punt gevonden, dan kan er met een acupunctuurnaald worden gewerkt. Dat is dan 'alternatief'. Of er kan als een osteopaat (mits opgeleid tot arts) gewerkt worden met zachte manipulaties van de nek of wervelkolom. Een andere manier van therapie bedrijven doen acupunctuur-artsen die ook neuraaltherapie kennen. Zij kunnen een kleine hoeveelheid fysiologische zoutoplossing of een verdovingsvloeistof op de gevonden plaats aanbrengen.

Klassieke acupunctuur

Volgens de filosofie van de Traditionele Chinese Geneeskunde (= traditional chinese medicine = TCM) krijgt ieder mens bij de geboorte een hoeveelheid energie mee. Die energie is nodig om te kunnen leven en actief te zijn.
De energie stroomt door het lichaam langs kanalen, meridianen genoemd. Deze kanalen zijn met elkaar verbonden en eveneens met de organen en de geest. Ze vormen als het ware een web in het lichaam. Als de energiestroom verstoord wordt, ontstaan er ziektes. Die verstoring in de energetische huishouding kan optreden door invloeden van buitenaf (bijv. virussen, wind, kou, hitte, vochtigheid), door trauma's,  overbelasting of door te hevige emoties (verlies van een geliefd persoon, angsten) of grote zorgen. Door bepaalde punten op de meridianen te prikken met naalden kan de energie weer stromen en kan de balans zich weer herstellen.
In principe zijn veel ziektes met acupunctuur te behandelen, in het bijzonder chronische aandoeningen, ziektes waarvoor geen oorzaak te vinden is en verschillende soorten van pijn. Ook is pijn bij ingrepen als operaties en bevallingen, hiermee goed te begeleiden. Maar niet in alle gevallen kan acupunctuur de eerste keus zijn.
Naast het onderzoek volgens de TCM-methode moet de patiënt eerst regulier onderzocht zijn, voordat aan de behandeling kan worden begonnen. Ons uitgangspunt is, dat de reguliere geneeskunde en acupunctuur elkaar aanvullen. De keuze van de punten, die men prikt, wordt vastgesteld op grond van het verhaal van de patiënt, door het voelen van de pols en het beeld van de tong en verder via metingen met elektrische meetapparatuur. Als de keuze van de punten die geprikt moeten worden gemaakt is, worden de naalden erin gestoken. Dit kan gevoelig en soms ook pijnlijk zijn. De naalden blijven ongeveer 20 minuten zitten en worden er daarna uitgehaald en weggegooid. In Nederland gebruikt men steriele wegwerpnaalden, zodat er geen kans is op het overdragen van infecties. Op het moment dat de naalden erin zitten, kan er een zwaar gevoel optreden of tintelingen of kan er zelfs een gevoel van stroming waargenomen worden. Na de behandeling kunnen de geprikte punten ook nog een branderig en tintelend gevoel geven. Soms zijn er blokkades in het lichaam die de werking van acupunctuur negatief beïnvloeden. Dit zijn focale storingen of haarden, die er voor zorgen, dat het zelfherstellend vermogen van het lichaam niet op gang komt en het positieve effect van de behandeling uitblijft. Dit kunnen bijv. dode tanden en kiezen, tonsillen in de keel en een sluimerende blindedarmontsteking zijn.
Men zegt wel eens, dat suggestie bij deze geneeskunde een grote rol speelt, het zgn. placebo-effect. Onderzoeken laten echter zien, dat het succespercentage hiervoor te groot is. Maar acupunctuur blijkt ook effectief te zijn in de diergeneeskunde, waar suggestie geen rol kan spelen. Ook kleine kinderen reageren vaak erg goed op acupunctuurbehandelingen. Dit laatste komt mede, doordat de afvalstoffen vanuit het milieu bij hen nog niet de tijd hebben gehad zich op te hopen in het bindweefsel. Zij reageren dan ook heel zuiver op het prikken.

Oor- acupunctuur

Hoewel er al duidelijk bewijs is voor de reflexzone en zijn ontstaan in de embryonale fase, is er nog niet alles van onderzocht. Dat ook deze acupunctuur werkt, wordt al in steeds meer goede onderzoeken aangetoond.

Elektroacupunctuur volgens Voll

Dit is niet te verwarren met klassieke of moderne acupunctuur waarbij soms ook een naald zwak-elektrisch wordt gestimuleerd.

Bij de Elektroacupunctuur volgens dr. Voll meet de therapeut andere meridianen dan uit de klassieke acupunctuur met een elektrisch apparaat. Afwijkingen in de waarden kunnen op homeopatische wijze in het meetcircuit worden onderzocht op herstel voor de patient.

Over deze vormen van acpunctuur is nog weinig bewijs te vinden. Patiënten kunnen  er wel baat bij hebben.

© Nederlandse Artsen Acupunctuur Vereniging