1. Inleiding

De eerste voor en door NAAV leden georganiseerde studiereis naar China vond plaats van 22 oktober tot 5 november 1999. Een reisgezelschap, bestaande uit 40 cursisten, 14 partners en een Nederlandse reisgids en haar partner.

De reis had twee hoofddoelen: een cursorisch doel en een meer toeristisch doel.

In de  eerste week van de reis , met een verblijf in Peking , lag voor de 40 cursisten het accent op het cursorisch gedeelte. Er werd een dag doorgebracht in een gezondheidscentrum, drie ochtenden werden besteed aan het bezoeken van verschillende ziekenhuizen in Peking en drie middagen werden besteed aan het bijwonen van lezingen.

Daarnaast zijn er door de SNO (Stichting NAAV Opleiding) contacten gelegd en voorzichtige afspraken gemaakt met leiding van de Beijing university of TCM over de mogelijkheden en condities voor het volgen van opleidingsmodules door Nederlandse studenten aan genoemde universiteit.

In de tweede week lag het accent op een meer algemene oriëntatie op de Chinese samenleving en het bezoeken van bezienswaardigheden in Beijing, Xian en Guangzhou.

Deze tweede week werden de programma’s gezamenlijk gevolgd, terwijl de eerste week een partnerprogramma in (en rond) Beijing was georganiseerd voor de niet cursisten

Dit verslag beperkt zich tot de cursorische aspecten van de reis.

Inhoudsopgave

overzicht scripties
beginpagina

2. Bezoek aan een gezondheidscentrum    

De eerste dag na aankomst in Beijing werd besteed aan het bezoeken van het

Jiuhua Mountain Villa (JMV), ongeveer 20 kilometer buiten Beijing gelegen, ruim opgezet, modern en commercieel gezondheidscentrum dat associaties een beetje deed denken aan een  Kurort.

Zo kan men een contract met het JMV afsluiten waarbij men zich voor 4000 Yuan  (ongeveer 1000 gulden) gedurende 10 jaren verzekert van een uitgebreid, jaarlijks uitgevoerd medisch onderzoek. Bij afwezigheid van algemene ziektekostenverzekeringen in China betekent dit dat slechts een beperkt deel van de Chinese bevolking gebruik kan maken van een dergelijke regeling. Overigens is bij deze prijs ook een behandeling inbegrepen van de evetueel bij deze onderzoeken  geconstateerde afwijkingen, ook als er een behandeling volgens de westerse behandelmethoden noodzakelijk geacht wordt In dat geval wordt men op kosten van het JMV in een westers georiënteerd ziekenhuis met een goede reputatie behandeld, zo werd ons verzekerd.

De onderzoeken bestaan uit een deel  waarbij men volgens de methodiek van de westerse geneeskunde onderzocht wordt (uitgebreid werd stilgestaan bij niet al te moderne röntgen apparatuur, een ECG apparaat en onderzoeksapparatuur ten behoeve van  KNO en oogheelkunde).  Tevens belandden wij in een ruimte met een veelheid aan bloedmonsters zonder dat ons duidelijk werd welke testen hierop losgelaten werden.

Daarnaast wordt men bij de jaarlijkse check up onderworpen aan een anamnese en diagnostiek volgens de TCM.  Hoewel  bij de rondleiding met veel trots de westerse diagnostische hulpmiddelen getoond werden, ligt het accent van het centrum op de TCM diagnostiek en de behandelmogelijkheden, met een uitgebreide kruidenapotheek, acupunctuur behandelingen, voetzool massage, lichaamsmassage (deels uitgevoerd door blinde artsen), warm water  en kruidenbaden.

Bovendien bevonden zich uitgebreide eetzalen en ontspanningsruimten op het terrein (met daarin een veelheid aan biljarts, snookertafels, flipperkasten en speelautomaten!).

Ook werden wij geïnformeerd over de ambitieuze uitbreidingsplannen met onder andere een uitgebreid complex van luxe appartementen voor verblijf en overnachting van de patiënten en hun familie.

Inhoudsopgave

overzicht scripties
beginpagina

3. Ziekenhuisbezoeken

De ochtenden van de tweede tot en met de vierde dag van ons verblijf in Beijing werden besteed aan het bezoeken van respectievelijk  het Dongzhemen Hospital, het Gu Lou TCM Hospital  en het Xi Yuan Hospital .

3.1 Dongzhemen  Hospital

In het Dongzhemen Hospital , een ziekenhuis met een affiliatie met de Beijing university of TCM, kregen wij in kleine groepjes een uitgebreide rondleiding door het gehele complex.

  Bij het bezoek aan de kruidenapotheek van het ziekenhuis vond ik de veelheid aan kruiden, de efficiënte en snelle manier van werken van de vele aanwezige apothekersassistenten indrukwekkend, maar ik heb er vooral genoten van het heerlijke aroma!  

 Vervolgens zagen wij enkele acupunctuur behandelingen van meerdere “verse” CVA patiënten. De patiënten werden behandeld met naalden en warmte (niet met moxa maar met electrische lampen) daarnaast zagen wij cuppen en voorbeelden van electrostimulatie op de naalden.

Ook werd ons een afdeling getoond waar  tuina massage werd uitgevoerd..

In een gebouw, min of meer separaat van het ziekenhuis wordt met moderne apparatuur onder hoge druk en (deels ook) onder hoge temperatuur kruiden extracten gefabriceerd in 20 liter vaten en mechanisch in plastic zakjes verpakt. In deze verpakking blijven de kruiden 2 tot 4 weken houdbaar; de patiënten kunnen er voor kiezen om -tegen iets hogere kosten- de kruiden-extracten kant en klaar meer naar huis te nemen in plaats van deze zelf  dagelijks te bereiden!

In een aparte vleugel van het ziekenhuis  kan men tegen een meerprijs van ongeveer 40 Yuan (tien gulden) een arts bezoeken die de patiënten behandeld volgens de westerse geneeskunde.

Daar werd ons uitgelegd dat de patiënten in principe zelf kunnen kiezen of zij voor hun kwaal een arts bezoeken die hen volgens de westerse methode behandeld of volgens de TCM benadering. Eerstgenoemde heeft meer aanzien maar is duurder; reden waarom het gros van de bevolking begint met de behandeling volgens de TCM. De mensen moeten zelf de kosten betalen, behalve degenen die in loondienst zijn; van hen betaalt werkgever de ziektekosten, zo werd ons verteld.

3.2 Gu Lou TCM Hospital

Het Gu Lou TCM Hospital was het tweede ziekenhuis dat wij bezochten; een algemeen ziekenhuis met ongeveer 200 bedden en 400 personeelsleden. Het accent van de activiteiten ligt in dit ziekenhuis op de vele poliklinische behandelingen.

Een ziekenhuis met veel verschillende behandelmethoden; zowel westers (men had er ten tijde van ons bezoek de beschikking over rontgen apparatuur, een CT scan, tweeoperatiekamers, maar ook een uitgebreid scala van behandelmethoden volgens de TCM.

De twee operatiekamers bestonden uit een redelijk goed geoutilleerde “steriele”OK, waar de niet geïnfecteerde patiënten werden behandeld en een tweede OK voor de operaties met geïnfecteerde wonden en aandoeningen maar ook voor huidtransplantaties bij mensen met uitgebreide brandwonden!

Bij huidtransplantaties wordt er geen volledige steriliteit nagestreefd maar wordt door middel van een kruidenmix een verbeterde natuurlijke afweer bereikt. Daarbij wordt in beginsel geen gebruik gemaakt van antibiotica.. Met trots werd een succespercentage van 99,5% genoemd. Daarbij is mij niet duidelijk geworden hoe deze geweldige cijfers precies tot stand zijn gekomen, welke definities en selectiecriteria er gehanteerd zijn, maar deze behandelmethode verdient op zijn minst nadere bestudering door de westerse geneeskunde!

Met betrekking tot toepassingen van de TCM hebben we ook in dit ziekenhuis een blik kunnen werpen in de kruidenapotheek, die een vergelijkbare aanblik (en geur) bood als die in het Dongzhemen Hospital, met hier aangrenzend eveneens een vergelijkbare kruiden-extractenbereiding en -verpakking; een poliklinische afdeling waar op de traditionele wijze tong- en polsdiagnostiek werd bedreven, met kruidenprescriptie. Op een andere afdeling heeben wij acupunctuur behandelingen aanschouwd.

Indrukwekkend vond ik een hier een behandeling van een CVA patiënt waarbij een naald vanuit Ga 34 doorgestoken werd naar Mi 9; hierbij kwam het been in een clonus met een frequentie van ongeveer een per seconde.

In geen van de bezochte ziekenhuizen hebben wij bij de waargenomen acupunctuur behandelingen toepassingen gezien van in onze ogen verrassende of onbegrijpelijke puntcombinaties.

Aansluitend hebben wij een afdeling bezocht waar naast de tuina massage in engere zin ook manuele therapie, tractie en conditietraining werd uitgevoerd met behulp van moderne, westerse hulpapparatuur

In dit ziekenhuis laat men zich voorstaan op een tweetal behandelmethoden, beide het resultaat van een ontmoeting van westerse en oosterse geneeskunde:

vele kruidenextracten worden in dit ziekenhuis per infuus ingebracht; en een andere bijzondere wijze van kruidentoediening is het aanbrengen van kruiden op huiddelen waarop vervolgens electroden worden geplaatst. Het werkingsmechanisme  en de indicaties voor een dergelijke behandeling werden niet genoemd, maar de kruiden zouden met deze wijze van toediening beter opgenomen worden

3.3 Xi Yuan Hospital

Het laatste ziekenhuis dat door ons werd bezocht is  het Xi Yuan Hospital; een groot toonaangevend algemeen ziekenhuis in Beijing dat voornamelijk TCM behandelingen verricht maar ook uitgebreide  mogelijkheden voor westerse diagnostiek en behandelingen heeft.

 Eind 1999 had het ziekenhuis ongeveer 550 bedden en 1000 medewerkers, waaronder een uitgebreide research- en opleidingsafdeling.

Dagelijks vinden er ongeveer 1600 poliklinische behandelingen plaats, voor het overgrote del TCM behandelingen.

Ook in dit ziekenhuis werden wij weer ontvangen met een goed georganiseerde rondgang langs de polikliniek met TCM diagnostiek en kruidenprescriptie, acupunctuur behandelingen en tuina massage; de kruidenapotheek en de extracten bereiding, alle vergelijkbaar met hetgeen  reeds  bij beide andere ziekenhuizen  over deze afdelingen benoemd is.

Ook in dit ziekenhuis vond ik niet de behandelingen volgens de westerse geneeskunde of  de TCM  het meest in het oog springend, maar de samengestelde behandelingen van patiënten met gelijktijdig westerse en oosterse behandelmethodes!

Zo werden wij in de kliniek over een afdeling geleid  waar kanker patiënten met cytostatica werden behandeld, een kruidenmix kregen ter versterking van de natuurlijke afweer en ter bevordering van de eetlust en verder behandeld werden met acupunctuur met electrostimulatie en speciale muziek (via een koptelefoon).

Ook opvallend vond ik een demonstratie van een Qi Gong oefeningen sessie, gericht op behandeling van een groep van niet insuline afhankelijke diabetici. De achterliggende gedachte: door middel van verbetering van houding en ademhaling de Yin versterken en de energieën in balans brengen, vond men terug in de resultaten waarin 90% aangaf  zich duidelijk fitter te voelen na enige tijd Qi Gong beoefenen, en bij 30 % een verlaging van de glucose spiegel van gemiddeld 25 a 30%.

Inhoudsopgave

overzicht scripties
beginpagina

4. Lezingen

Op 25, 26 en 27 oktober hebben de cursisten ‘s middags lezingen van twee docenten van de Beijing University of TCM. (B.U.T.) bijgewoond, met op de eerste middag een woord van welkom en een korte introductie van mevrouw professor Wu, director van de B.U.T. over de historie en opleidingsmogelijkheden van deze TCM universiteit.

Aansluitend volgde een lezing van professor Li, gespecialiseerd in  de Wei syndromen. Op de tweede en derde middag heeft professor Lu, directeur post academisch onderwijs aan de B.U.T., lezingen over  Bi syndromen gegeven. Alle voordrachten werden in het Chinees gegeven en in het Engels vertaald door een ter zake deskundige.

4.1 Introductie

Professor Wu vertelde dat de BUT een van de 23 TCM universiteiten in China is, opgericht in 1956.

De opleiding bestaat uit een zesjarige opleiding tot arts in de TCM, waarbij ongeveer 70% van de tijd besteed wordt aan TCM en 30% van de tijd aan  de westerse geneeskunde.

Ook kan men de Masters Degree of TCM behalen door een vervolgstudie van twee jaar.

Daarnaast zijn er talrijke opleidingsmodules voor buitenlandse studenten, de meeste met een duur van een a twee jaar in de kruidenleer, acupunctuur of tuina massage.

Ten tijde van ons bezoek volgden ongeveer 400 buitenlandse studenten uit 43 verschillende landen een opleiding aan de B.U.T. Verder is het mogelijk om afspraken met de B.U.T. te maken voor opleidingsmodulen op maat, waarover meer onder samenwerkingsmogelijkheden.

4.2 Wei syndromen

Inleiding

In een inleiding duidt  professor Li aan dat de wei syndromen een  complex beeld binnen de TCM vormen en een nauwe samenhang met de vijf Zang Fu organen vertonen.

Onder de Wei syndromen vallen met name de atrofische spieraandoeningen (Maciocia: ‘Atrophy Syndrome’).

Tot dertig jaar geleden bezetten de Wei syndromen een prominente  plaats in de TCM diagnostiek in China, vooral door het frequent voorkomen van acute poliomyelitis.

Door inenting programma’s is dit ziektebeeld de laatste drie decaden gelukkig sterk afgenomen.

Professor Li onderscheidt drie fasen in het verloop van polio: de infectie, de polyneuropathie en de spieratrofie.  Deze laatste fase is geen onderdeel meer van het Wei syndroom in tegenstelling tot de eerste en tweede fase.

De infectieuze fase kan men het best met westerse behandelwijzen benaderen en de neuropathie  kan men goed al in het acute stadium met acupunctuur behandelen, net als bij parelen ten gevolge van  een CVA, trauma, operatie of tumor.

Aetiologie

Als aetiologische factoren voor Wei syndromen noemt de spreker:

• Pi Wei   :  een groot verlies aan Yang
• Mai Wei: uitputting door emotionele factoren (met name droefheid)
• Jin Wei  : overbelasting in mentale processen ( werk; denken, piekeren)
• Rou Wei: chronische blootstelling aan koude en damp
• Gu Wei  : uitputting door hoge koorts (“body steam” b.v. door een bacteriële  infectie)

De etiologische factoren kunnen zowel van externe als interne aard zijn:

Externe factoren zijn bij voorbeeld longhitte na uitputting van het Jin, of een externe Damp-Hitte aanval(eveneens leidend tot een uitputting van het Jin)

Interne factoren zijn: een interne Damp-Hitte aanval (“Heat in the Yang”) door verstoring van de milt functie, waardoor deficiëntie van de Qi, of een langdurigeMaag-Milt deficiëntie waardoor een deficiënte voedingstoestand in de vijf Zang Fu organen (volgens Maciocia vormen de Maag en Milt de “Root of the Post Heaven Qi”), of een langdurige lever en nier deficiëntie (nier jing deficiëntie).

Vaak is er in de praktijk sprake van een combinatie van bovengenoemde factoren.

Behandeling

Behandeling van Wei syndromen met acupunctuur geschiedt op basis van een combinatie van lokale punten en orgaanpunten.

Bij de lokale punten wordt onderscheid gemaakt tussen  een aandoening van de bovenste of onderste lichaamshelft en daarbij  is ook van belang welke meridiaan is aangedaan. Men  selecteert dan twee lokale punten.

Bij een aandoening van de bovenste lichaamshelft wordt een keuze gemaakt uit de volgende lokale punten:

Di 15:   0,5 tot 2 cun diep ingebracht of subcutaan in het verloop van de meridiaan (Tou Ci) doorgeschoven tot zelfs Di 11!

3V5  :  0,5 tot 1 cun diep of weer vele cun Tou Ci.

Di 4; Du 4; Kr 4; 3V4

Buiten meridiaan punten: Huatuojiaji C5 tot Th1; 0,8 tot 1 cun lateraal van de sagitaallijn; diep geprikt, tot Tai Chi beleving.

Bij een aandoening van de onderste lichaamshelft maakt men een keuze uit de volgende lokale punten:

Ga 30   : 3 tot 4 cun diep.

Bl 49    : Ook diep prikken; tot op de n. ischiadicus.

Zhi Wei: een belangrijk BM punt, 3,5 cun lateraal van Ren 2

Mi 12   : 2 cun onder Zhi Wei, net lateraal van de art femoralis

Ma 31; Ma 32; ga 31

Ma 36; Ga 34; Mi 6; Ga 40; Ni 6

Buiten meridiaan punten: Huatuojiaji L 3 tot S2.

Daarnaast  een keuze uit de volgende orgaanpunten:

 Bij Wei syndromen is de Yang Ming laag (‘the sea of the five Zang Fu organs”) aangedaan; aandacht voor herstel van deze laag (Maag- Dikke darm) is bij de keuze van de orgaanpunten van kardinaal belang, naast en differentiatie van de aetiologie.

Bij amp-Hitte syndromen:

Bovenste lichaamshelft: Lo 5; Bl 13 (Back Shoe point) en DM 14

 Onderste lichaamshelft:  Mi 9; Bl 20 en Ma 40

Bij Lever-Nier deficiëntie:

 Le 18; Bl 18; Bl 23 (Back Shoe points)

Bij Maag-Milt deficiëntie:

Mi 3; Ma 37.

Professor Li geeft hierbij aan dat drie behandelingen per week de voorkeur geniet; dit zou, ook in geval van een chronische aandoening, in ieder geval binnen twee maanden tot resultaten moeten leiden.

4.3 Bi syndromen

Algemene inleiding

Professor Lu begint de lezing met een algemene beschouwing op de verworvenheden van de TCM en de westerse geneeskunde in China en constateert dat beide geneeswijzen elkaar in China beïnvloeden: terwijl de TCM gebruik maakt van westerse technieken en hulpmiddelen bespeurt de spreker een meer holistische benadering van de mens bij de uitoefening van de westerse geneeskunde in China.

Professor Lu stelt dat een gerichte, specifieke en lokale behandeling enerzijds  en een behandeling, gericht op versterking van de afweer, opheffing van de deficiënties en herstel van de evenwichten anderzijds niet twee verschillende behandelmethoden zouden moeten zijn waartussen men een keuze moet maken maar die over het algemeen zeer wel in combinatie toegepast kunnen worden. Integratie van beide behandelmethoden leidt tot een beter wederzijds begrip en zal verder ontwikkeling van beide richtingen stimuleren.

Daarbij  waarschuwt  collega Lu voor een -in de westerse benadering gangbare- strikte scheiding tussen fysieke, psychische en omgevingsfactoren; dit wordt in de TCM als een kunstmatige scheiding gezien; immers volgens de TCM bestaan er nauwe verbanden tussen genoemde aspecten; deze verbanden komen zowel in de diagnosestelling als in de behandeling tot uiting.

Door middel van analyses maakt men slechts delen van het geheel zichtbaar; samenvoeging van de delen leidt echter doorgaans niet tot een natuurlijke weergave van het geheel.

Bi syndromen

De Bi syndromen, (Maciocia: Painfull Obstruction Syndrome) worden volgens  de TCM onderscheiden in de Bi syndromen van de borst (o.a. angina pectoris) en de andere Bi syndromen, waarbij de spieren, pezen, banden, gewrichtskapsels, gewrichten en/of  botten betrokken zijn. Blokkade van de Qi of Xue zijn oorzaak van de klachten. Tot deze aandoeningen behoren onder andere reumatische artritis, SLE en andere  mixed tissue disaeses.

Terwijl de westerse geneeskunde tracht te differentiëren op basis van laboratoriumgegevens gaat de TCM steeds weer uit van hetzelfde werkingsmechanisme:
De Perverse Energieën (Wind en Damp, Koude en Hitte) dringen de zogenaamde soft tissues, de gewrichten en de botten binnen en leiden tot een deficiëntie van Yin, Yang, Qi of Xue in de meridianen, hetgeen uiteindelijk leidt tot een stagnatie van Qi of Xue.

Bij deze schematische voorstelling plaatst de professor enige kanttekeningen:

• Veelal is er sprake invasies van combinaties van energieën: Wind-Kou en Wind-Hitte; Damp-Kou en Damp-Hitte.
• Bij een bestaand ziektebeeld is de voorgeschiedenis van belang: het huidige beeld kan de verschijningsvorm van ander Perverse Energieën vertonen dan het oorspronkelijke beeld; vooral bij langdurige ziekte beelden of bij wisselende beelden is de oorspronkelijke verschijningsvorm echter lang niet altijd meer te achterhalen.
• Bedenk ook dat optredende deficiëntie patronen vaak genetisch bepaald zijn en
• Realiseer je dat (langdurige) emoties een wezenlijke invloed hebben op (de ontwikkeling van) het ziektebeeld (bv Qi blokkade bij frustratie en deficiëntie beelden bij droefheid en angst).

De verschillende (combinaties van) invasies van Perverse Energieën  leiden tot verschillende Bi syndromen, mede afhankelijk van persoonsgebonden kenmerken.

Symptomatologie

Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen

• Oppervlakkig en diep;
• Acuut en chronisch
• ·Aard van de deficiëntie
• Welke perverse energieën spelen een rol

Oppervlakkig of diep

Bij een oppervlakkige aandoening is er veelal sprake van lokale rubor en calor; de stoornis beperkt zich tot een of meerdere meridianen; bij een diepe aandoening ontwikkelt zich de aandoening vanuit huid, bindweefsel en spieren naar de botten, met als gevolg stijfheid en uiteindelijk deformatieve veranderingen.

Hierbij is ook een orgaan aangedaan: bij ossale deformaties (bv arthrose, reumatische artritis, m. Bechterew) is de Nier aangedaan, terwijl er bij spieratrofie een samenhang met de Maag/Milt bestaat.

Men kent drie niveau’s:    1 Huid en spieren (meridiaan aandoening)

                                         2 Gewrichten

                                         3 Pezen en botten (met betrokkenheid van Zang Fu)

Acuut of chronisch

Er bestaat een geleidelijke overgang van acuut naar chronisch; er is geen duidelijke grens aan te geven. Lastig is bijvoorbeeld  het “Wandering Bi Syndrome”, waarbij de klachten al vele jaren kan bestaan maar de aandoening zich beperkt tot de spieren.

Aard van de deficiëntie

De aard van de deficiëntie (Yin; Yang; Qi of Xue) is in belangrijke mate afhankelijk van constitutionele factoren: de constitutie bepaald in belangrijke mate de manifestatie van een evenwichtsverstoring.

Welke Perverse Energieën spelen een rol

Hierbij kunnen alle zes Perverse Energieën (Wind, Damp, Koude, Hitte, Droogte en Flegma) een rol spelen. Vaak spelen meerdere P.E. tegelijkertijd  een  rol bij de ontwikkeling van een ziektebeeld en vaak is de wind als het ware carrier voor een tweede (en derde!)  P.E.
Voorbeelden:
lokale dolor, calor en rubor is een Hitte syndroom; zijn dit verspringende klachten dan spreken we van een Wind-Hitte syndroom.
Zware, traag en moeizame bewegende gewrichten hebben Damp kenmerken; bij een chronisch beeld  kan de Milt betrokken raken met verlies aan eetlust en problemen met de spijsvertering en kan zich op den duur een Flegma beeld ontwikkelen.
Bij chronisch reuma is er daarentegen meestal sprake van een Wind-Damp-Koude syndroom.

Behandeling

De behandeling is allereerst gericht op de bestrijding van de deficiënties en vervolgens op effecten van de invasie. 

Een voordeel van behandeling van deze Bi syndromen volgens de TCM is dat er dikwijls (al langere tijd) klachten zijn zonder dat er met behulp van laboratorium of pathologisch anato-misch onderzoek naar westers model afwijkingen aantoonbaar zijn.

Hierdoor kan er met TCM in een (veel) vroeger stadium met een gerichte therapie begonnen worden

Voor de samenstelling van de behandeling zijn van belang:

• De aard van de aandoening: welke orgaankenmerken treft men aan.
• Welke Perverse Energieën liggen er ten grondslag aan het ziektebeeld
• De toestand van het immuun systeem
• Is er sprake van een stagnatie van Qi of van Xue
• Welk weefsel is aangedaan en
• De lokatie van de klachten.

Kruidencombinaties zijn geschikt voor de opheffing van deficiënties.

Acupunctuur heeft een snel effect op de pijn en ontstekingsverschijnselen, op wind kenmerken en is effectief bij het voeden van het bloed.

Massage kan helpen bij het herstellen van energiestromen. Met behulp van massage kan ook vaak bepaald worden op welk niveau de blokkade zich bevindt.

Behandeling van enkele frequent voorkomende Bi syndromen:

Wind-Damp syndromen

Kenmerkend bij dit syndoom is de verspringende pijn met een zwaar, loom gevoel zonder hitte of koude gevoel.
Behandeling is gericht op bestrijding van wind en damp en het stimuleren van de bloedenergie met behulp van kruiden: artemisiae amenicae; angelicae pubercentis en cinnamani cassiae; met acupunctuur worden de lokale punten geprikt en Ma 36, Ma 39; Ma 40; Ga 20 en Mi6.

Koude-Damp syndromen

Bij deze syndromen overheersen meestal de koude kenmerken, met heftige pijn, toenemend bij koude, met trage, stijve moeizaam bewegende gewrichten, neiging tot kramp.
De aangedane gewrichten kunnen koud zijn maar ook een lichte temperatuurverhoging vertonen
De behandeling is gericht op verdrijving van de kou en pijnreductie.
Met kruiden: Aconitii carmichaeli (preparata); laag gedoseerd beginnen in verband met grote individuele verschillen.
Acupunctuur: Lokale punten en Ni 3; Ni 4; moxa.

Hitte-Damp syndromen

Warme en gezwollen gewrichten; koude brengt verlichting, warmte leidt tot een toename van de klachten. Bloedonderzoek toont meestal een verhoogde BSE en positieve reuma factoren.
Bij de behandeling met kruiden moet een evenwicht  gezocht worden tussen verkoeling en verwarming, omdat alleen verkoeling een reactie van verhitting  in het lichaam oproept.
Met gypsum brengt men verkoeling, terwijl men met atracty lodis verwarming bewerkstelligt.
Acupunctuur punten: Lokale punten en Du Mai 14; Di 4; Di 9; Di 15.

Flegma vorming en bloedstagnatie kunnen bij alle drie bovenstaande beelden optreden indien de aandoening al lang bestaat.
Kenmerkend hierbij zijn: de scherpe, lokale en gefixeerde pijn en de purple spots op een enigszins donkere, grote tong met tandimpressies en soms een shock.
De behandeling is gericht op opheffing van de bloedstagnatie en reductie van het flegma.
Kruiden: gastrodiae elatae en pinelliae ternatae;
Acupunctuur: lokale punten en Ma 36 en Ma 4.

Een bijzondere risicoperiode voor Bi syndromen bestaat in de eerste maanden post partum; Er is sprake van een relatieve bloed deficiëntie en een open endocrien systeem; hierdoor is men in deze periode extra gevoelig voor Perverse Energieën en treden vaak Bi syndromen op.
Vanuit de TCM  gedacht is het dus raadzaam om de eerste maanden na een bevalling rustig an te doen en op te passen voor Perverse Energieën.
Bij klachten wordt angelica sinesis en polygoni multiflori geadviseerd en met acupunctuur komen (naast lokale punten) de volgende punten in aanmerking: Mi 6 en Mi 9; Ni 3 en Ni 4 (met moxa).

Inhoudsopgave

overzicht scripties
beginpagina

5. Samenwerkingsmogelijkheden

Op 26 oktober heeft er een gesprek plaats gevonden  tussen leiding van de Beijing University of TCM (B>U.T.) en de SNO over de mogelijkheden en condities  voor kennisoverdracht vanuit China ten behoeve van Nederlandse arts-acupuncturisten.

Daarbij bleek dat de B.U.T. openstaat voor het sturen van docenten naar Nederland ten behoeve van acupunctuur opleidingen en trainingen, maar dat er ook mogelijkheden  zijn om voor een groep van minimaal 10 tot 12 deelnemers een praktijkgerichte opleiding te verzorgen aan de B.U.T.. De opleiding is daarbij gericht op het uitdiepen van specifieke problematiek en kan in duur variëren van een tot meerdere maanden. Daarbij zou de TCM basisvorming tot op een zeker niveau in Nederland dienen plaats te vinden (door docenten van de SNO).

Voor beide aspecten geldt dat de praktische condities nader uitgewerkt dienen te worden.

Ook bij het gesprek aanwezig was de directeur van de Jiuhua Mountain Villa, het gezondheidscentrum dat door ons op de eerste cursusdag werd bezocht; deze bleek tevens eigenaar van een bedrijf dat Chinese kruiden produceert en bleek zeer geïnteresseerd in het opzetten van een TCM gezondheidscentrum in Nederland, zo mogelijk in nauwe samenwerking met de NAAV of met een NAAV lid als participant en behandelaar in het centrum, dat TCM behandelingen, kruidenverstrekking en opleidingen zou kunnen verzorgen.

Inhoudsopgave

overzicht scripties
beginpagina

6. Algemene impressies en conclusies

Dat door de historisch bepaalde, brede en vanzelfsprekende acceptatie van TCM in de Chinese samenleving de mogelijkheden  van deze geneeswijze in China beter tot hun recht komen kunnen dan in ons land is op zich niet opzienbarend.

Toegespitst op de acupunctuur betekent dit dat er niet alleen frequenter en langduriger behandelingen  plaatsvinden, maar bij veel meer aandoeningen gebruik gemaakt wordt van acupunctuur.  Zo is behandeling van paresen bij CVA patiënten met behulp van acupunctuur veeleer regel in China en zeer uitzonderlijk in het westen.

Daarbij heeft de groep cursisten op grond van de waargenomen acupunctuur behandelingen in de ziekenhuizen en de inhoud van de voordrachten niet de indruk gekregen dat men in China inhoudelijk een voorsprong heeft in kennis en behandeling met behulp van acupunctuur;

bij de behandelingen in de ziekenhuizen werd telkens gebruik gemaakt van voor ons goed begrijpelijke punt keuzen en de voordrachten brachten weinig nieuws voor degenen die zich al eens verdiept hadden in bij voorbeeld Giovanni  Maciocia of Jeremy Ross.

Wellicht dat in andere klinieken ook andere vormen van acupunctuur worden beoefend, maar in de vier dagen van bezoeken en lezingen zijn wij geen enkele keer geconfronteerd met toepassing van segmentale acupunctuur, auriculo, EAV, schedel acupunctuur.

Op grond van hetgeen wij in die dagen hebben mogen waarnemen kreeg ik de indruk dat men momenteel in het westen meer innovatief  werkt aan en met de verschillende vormen van acupunctuur dan in China!

Een eye-opener voor mij was wel het feit dat er door  een goede acceptatie van de westerse geneeskunde in China naast de “eigen” TCM een goede voedingsbodem is ontstaan voor een symbiose van beide geneeswijzen; daarvan  hebben wij in alle drie bezochte  ziekenhuizen voorbeelden gezien.

Zo werden in alle bezochte ziekenhuizen kruidenextracten machinaal bereid; in het Gu Lou Hospital werden kruidencombinaties uit de TCM gebruikt bij huidtransplantaties, werd er gebruik gemaakt van electroden om kruiden beter door de huid te laten dringen en werden Chinese kruidenextracten  per infuus toegediend, terwijl in het Xi Yuan Hospital  kanker-patiënten met chemotherapeutica werden behandeld, gecombineerd met Chinese kruiden, acupunctuur en muziek.

Ik verwacht van dergelijke combinaties nog veel goeds in de vorm van versterking van de effecten van wederzijdse behandelmethoden en vermindering van de bijwerkingen van behandelingen.

Kijkend (door een westerse bril) naar het non verbale deel van de contacten tussen arts en patiënt trof mij de (schijnbaar?) ontspannen wijze waarop arts en patiënt met elkaar spraken; alsof er minder afstand tussen beiden bestond en de arts meer betrokken was bij de patiënt.  Ook was er meer tijd uitgetrokken voor een behandeling.

In de week in Beijing heb ik getracht een indruk te krijgen  van de wijze waarop de gezondheidszorg is ingebed in de Chinese samenleving. Dat is maar zeer ten dele gelukt: de complexiteit van het onderwerp,  gebrek aan tijd, de andere aandachtsgebieden in die week,  de taal barrière, en het feit dat wij slechts op een plaats hebben vertoefd  en geen indruk hebben van de verschillen tussen  de grote steden en het Chinese platteland zijn daar debet aan

Hieronder volgen enkele, min of meer los van elkaar staande indrukken dienaangaande.

In het Gu Lou Hospital werd ons uitgelegd dat de medisch studenten in China kunnen kiezen voor en opleiding in de TCM of in de westerse geneeskunde.

De eerstgenoemde opleiding bestaat voor ruim driekwart van de tijd  uit onderricht in de TCM en voor bijna een kwart in de westerse geneeskunde; in geval van de andere opleiding  liggen de verhoudingen precies omgekeerd.

Dit maakt dat iedere medicus in China een redelijke basis heeft in “de andere” geneeskunde en globaal de mogelijkheden en beperkingen ervan kent.

Iedere patiënt kan zelf kiezen of hij voor zijn aandoening een behandeling volgens de TCM of een “westerse” behandeling wil ondergaan. De westerse geneeskunde is duurder en heeft meer aanzien dan de traditionele geneeswijzen.

Werknemers in loondienst zijn verzekerd voor ziektekosten en kunnen hun behandeling derhalve kiezen zonder kostenoverwegingen , maar degenen zonder werk en zelfstandigen moeten de ziektekosten zelf betalen. Er bestaat in China (nog) geen systeem van verzekeringen tegen deze kosten. Bij hoge kosten springt de familie veelal bij.

In geval van een ongeval of een acute ernstige aandoening worden mensen wel opgenomen en krijgen de aller noodzakelijkste behandelingen, maar worden zo snel mogelijk het ziekenhuis weer uitgestuurd indien men de behandelingen niet kan betalen.

Inhoudsopgave

overzicht scripties
beginpagina

7. Tot slot                    

Twee algemene opmerkingen in het kader van deze reis en niet elders in de scriptie geplaatst zijn naar mijn idee relevant om aan het eind separaat te benoemen.

Allereerst:

Hoewel ik de laatste ben die erop uit is de inhoud van deze scriptie te ontkrachten is het goed om te bedenken dat deze notities een weergave zijn van een grote hoeveelheid indrukken, opgedaan gedurende krap een week, doorgebracht op een plaats in een immens groot en in alle opzichten divers land, met in zich meerdere verschillende culturen,  onderling verschillende, ver van ons af staande gedachtenwerelden en vele, voor ons onverstaanbare talen.

Met deze relativeringen in gedachte heb ik tijdens deze China reis zeer waardevolle indrukken opgedaan die mij uitnodigen voor verdere verdieping, zowel in de acupunctuur en -breder- in de TCM als ook in de context  waarbinnen deze geneeskunde is ontstaan en nog steeds springlevend is.

En tweede opmerking kan mijns inziens niet onvermeld blijven, al staat deze inhoudelijk geheel los van deze scriptie.

Zonder het initiatief en de enthousiaste en tomeloze inzet van Bas en Ineke Koomans  bij de voorbereiding, de feitelijke organisatie en improvisatie voor en tijdens de reis was deze reis hoogstwaarschijnlijk niet tot stand gekomen, en zeker niet tot het succes geworden zoals wij dat hebben ervaren.

In het kader van deze scriptie niet vermeld maar evenzeer belangrijk is het feit dat ook het niet cursorische gedeelte van de reis zeer interessant en vooral ook buitengewoon gezellig is geweest.

inhoudsopgave

overzicht scripties
beginpagina

8. Stellingen

Als stellingen bij de scriptie bespreking wil ik indrukken inbrengen zoals die in de "impressies en conclusies" al min of meer zijn verwoord.

1. In het westen ontwikkelt de acupunctuur zich inhoudelijk de laatste decaden sterker dan in China.

2. In China ontwikkelen zich meer nieuwe behandelmethoden die het gevolg zijn van een symbiose van de TCM en westerse geneeskunde.

inhoudsopgave

overzicht scripties
beginpagina