Acpunctuur en endocarditis: gebruik geen verblijfsnaalden
Acupunture in Patients with Valvular Heart Disease and Prosthetic Valves. Anthony Stellon. In: Acupuncture in Medicine 2003;21(3):87-91.
www.medical-acupuncture.co.uk/aimintro.htm
Acupunctuur is relatief veilig en het risico op ernstige bijwerkingen en complicaties is extreem laag (zie ook elders in deze rubriek). Bacteriële endocarditis is een ernstige infectieziekte geassocieerd met een hoge mortaliteit. Vroege diagnose stelling en het op tijd starten met adequate antibiotica is van groot belang. Pogingen tot criteria voor de diagnose bacteriële endocarditis zijn gedaan door Von Reyn in 1981 en daarna door Durak et al. in 1994. Nieuw bij de laatste critera, Duke diagnostische criteria genoemd, is het gebruik van een transthoracale echografie (TTE).
Bacteriële endocarditis is gerapporteerd bij patiënten met kleplijden die acupunctuur hebben ondergaan. In de meeste gevallen was er sprake van gebruik van semipermanente naalden. Het aantal gevallen van endocarditis blijft de laatste jaren stabiel op 1.7-6 gevallen per 100.000 patiënten, ondanks het feit dat acupunctuurbehandelingen toegenomen zijn. 1 Deze vermeldingen van endocarditis was voor sommige reviewers reden te stellen dat acupunctuur in deze patiëntengroep gecontraindiceerd zou moeten zijn. En als tóch gebruikt dan in ieder geval met profylactisch antibiotica.
De huisarts-acupuncturist Anthony Stellon onderzocht in de periode van november 1992 tot april 2002 het gebruik van acupunctuur bij de patiënten in zijn eenmanspraktijk met bewezen kleplijden en bekeek of zich endocarditis ontwikkelde. De geselecteerde 36 patiënten werden aan uitgebreid lichamelijk onderzoek en diagnostische tests onderworpen. Deze richtten zich op tekenen, symptomen en labcriteria voor de diagnose endocarditis, inclusief een TTE. Van de 4 patiënten die overleden waren werden de bevindingen bij oductie bekeken. De auteur vermeldt niet of er obductiekweken gedaan zijn. Gebruikt werden gemodificeerde Duke’s criteria voor de diagnose van endocarditis: patiënten vielen in de categorie zekere endocarditis, mogelijke endocarditis of geen endocarditis.
Deze 36 patiënten ondergingen een totaal van 479 acupunctuurbehandelingen over een periode van 10 jaar. De behandelingen bestonden uit oppervlakkige tot diepe acupunctuur, zonder voorafgaande desinfectie van de huid en zonder profylactische antibiotica. De naalden bleven kort (3-5 min.) in situ en werden manueel gestimuleerd vóór verwijdering. Mediaan aantal handelingen was 9 (range 1-72), met een follow-up na behandeling van 5.75 jaar (range 0.5-10 jaar). Geen van de patiënten had endocarditis ontwikkeld, 2 patiënten hadden mogelijk endocarditis, echter met negatieve bloedkweken en TTE.
Conclusie van de auteur: korte acupunctuur was veilig in dit kleine cohort van patiënten met kleplijden: geen enkel geval van endocarditis is ontdekt over een periode van 10 jaar. Aanbeveling: gebruik geen semipermanente naalden in deze patiëntencategorie.
Voordeel van deze studie is dat het een prospectieve studie was. Nadeel is de kleine groep en het feit dat men een TTE en niet een transesofageale echocardiografie (TEE) heeft verricht om de diagnose endocarditis aan te tonen. Zoals Andrès et al. laten zien neemt de sensitiviteit van de Duke criteria van 65% met TTE toe naar 75% met TEE. 2 De twee mogelijke endocarditis patiënten zouden hierdoor toch nog in de categorie zekere endocarditis terecht hebben kunnen komen.
Referenties
Thecla Hekker, arts-microbioloog